درباره نويسنده واهداف وبلاگ:
حبيب ماهري
كارشناس ومشاور امور محيط زيست ، با 30 سال سابقه،
عاشق طبیعت ایران زمین هستم و هدفم بالابردن فرهنگ زیستمحیطی جامعه از طریق فراهم کردن اطلاعات مورد نیاز است
اين وبلاگ سعي دارد،مسايل زيستمحيطي را مورد نقد و بررسي قرار دهد
بهار طبيعت
ببريابي واحياي ببر مازندران
درديماه سالهاي 1353 و 1354 اينجانب در پارك ملي گلستان (جنگل گلستان) از مناطق تحت كنترل وحفاظت اداره كل حفاظت محيط زيست منطقه گرگان وگنبد،مشغول خدمت وبا همكاري مديريت دفتر حيات وحش سازمان حفاظت محيط زيست(پل ويليام جاسلين آمريكايي) مستقر در تهران خيابان استاد نجات الهي (ويلاي سابق) هر سال به مدت 80 روز مسئوليت گروه تجسس ببر يابي را به عهده داشتم.
منطقه پوشيده از برف وسرماي شديد،ونحوه ي ماموريت به اين شكل بود،مناطق وزيستگاههاي ببر مازندران درآن منطقه قبلا شناسايي، ويك اكيپ ورزيده وزبده تشكيل ويك دستگاه لندرور سواري 7 نفره ،اسلحه ومهمات (تفنگ 5 تير پران سازماني)،چند دستگاه دوربين عكاسي فلاش دار،حلقه هاي ميخي مخصوص،چند كيسه گچ ويژه قالب گيري رد پاي مشكوك به ببر،و چند رشته نخ نايلوني محكم وضخيم،ونهايتا لاشه چند گراز وحشي كه از شب قبل بامجوز سازمان تهيه وشكار شده بود، براي اكيپ تجسس وببريابي مهيا گرديد.
درمناطق قره سو،آبشار،شارلق،تنگراه،گلشن ومزارلي،تنگه گل ومناطقي كه زيستگاه ببر بوده طعمه گذاري ونصب دوربين در تنه هاي درختان جنگلي ومحافظت دوربين ها از باران ورطوبت جنگل،وهر 24 ساعت بازديد از محلهاي نصب دوربين وتعويض فيلم وفلاش هاي عمل كرده وتهيه گزارش.
بهرصورت پس از پايان ماموريت گزارشات بازديد وكارشناسي تهيه وتنظيم ،همراه با فيلم ها وتصاوير و رد پاهاي بزرگ ومشكوك ببر كه توسط گچ قالب گيري شده بود به سازمان مركزي تهران جهت بررسي ارسال گرديد.
متاسفانه كليه گزارشات را كارشناس خارجي پل ويليام جاسلين باخود از كشور خارج كرده بود تا كليه بررسي ها وزحمات مامورين وكارشناسان ايراني را ، به نام خود گزارش نمايد!
همانطور كه در بالا اشاره شد،ردپاها ي مشكوك گچ گرفته شده رد پاي پلنگ بود.وتصاوير اكثرا تصوير:
پلنگ،خرس قهوه اي،گربه پالاس ،روباه،گرگ وحشي،شغال،وبعضي از گوشتخواران كوچك و...
ببر مازندران براثر تخريب زيستگاه و شكار بي رويه توسط افراد محلي وشكارچيان غيرمجاز از ميان رفته ومنقرض شده است.حتي درزمان تجسس مبلغ 100000 ريال آن زمان تعيين گرديد، درصورتيكه افراد محلي ببر رامشاهده نمودند، جايزه بگيرند.درسال هاي يادشده رياست سازمان حفاظت محيط زيست را مهندس اسكندر فيروز عهده دار ومسئوليت محيط زيست گرگان وگنبد را زنده ياد مرحوم ناصر بياني بعهده داشت.
باتوجه به مراتب فوق، ما 36 سال قبل به دنبال ببر مازندران واحيا ي آن بوديم. زمانيكه باافزايش جمعيت ،خودروهاي مدرن، وانواح سلاحهاي قاچاق وغيرمجاز وپيشرفته مواجه نبوديم.متاسفانه دردوران وپس از پيروزي انقلاب افرادي سودجو وفرصت طلب از موقعيت استفاده وبه مناطق تحت حفاظت سازمان محيط زيست در استان هاي مختلف يورش برده وباعث انهدام محيط زيست منطقه وحيات وحش شدند،وزحمات شبانه روزي مامورين حفظ محيط زيست وپاسدار طبيعت را پايمال نمودند.
واما اطلاع يافتيم روز جمعه مورخ 3/2/89 مبادله ببر سيبري باپلنگ ايراني انجام مي شود
(به نقل از روزنامه جام جم مورخ 30/1/1389 )
جمعه روز بزرگي براي حيات وحش ايران است.2 قلاده پلنگ ايراني از سرزمين مادري شان (ايران) به روسيه مي روند و2 قلاده ببر سيبري به ايران مي آيند،تاايران وروسيه دوباره صاحب ببر وپلنگ شوند.سال هاست كه كوههاي قفقاز از پلنگ آسيايي خالي شده و70 سال است كه چشم هيچ ايراني به اندام ببر مازندران نيفتاده،اماحالا مسوولان محيط زيست ايران وروسيه مي خواهندبااين تبادل حيات وحش ،نسل اين دوگونه را درزادگاه تاريخي شان احيا كنند.
اما ماجراكمي عميق تر از اين حرف هاست،چون تعبير خوش بينانه رئيس سازمان حفاظت محيط زيست از تبادل اين 4 حيوان به كلي بانظر كارشناسان حيات وحش فرق دارد.آقاي محمد جواد محمدي زاده كه هميشه از وجود منتقدان ناآگاه ياغرض ورز گله دارد،اعتراض به خروج پلنگ از ايران وورود ببر به كشور رانشانه ناآگاهي معترضان دانسته وبه صراحت اعلام كرد كه چون ايران صاحب بيشترين پلنگ درجهان است،پس توانايي صدور اين حيوان رانيز دارد.
درحالي كه آقاي دكتر اسماعيل كهرم از صاحب نظران محيط زيست كشور نسبت به سرنوشت پلنگ ايراني درروسيه ابراز نگراني كرده بود،چراكه اوبراين باور است كه روسيه اين حيوان را فقط براي نمايش درالمپيك وجذب گردشگر مي خواهد.شايد اين گفته تاحدودي درست باشد،چون ولاديمير پوتين كه اين پيشنهاد رابه كشورمان ارائه داده ،گفته: كشورش از اين تبادل ،احياي جمعيت پلنگ آسيايي تاپيش از المپيك 2014 است.پس اگر هدف روسيه چنين چيزي باشد حتما در زمان برگزاري المپيك،گردشگران،پلنگ ايراني مستقر درپارك ملي سوچي درسواحل شمال شرقي درياي سياه راخواهندديد.
البته اين همه واقعيت نيست چون محمد صادق فرهادي نيا،كارشناس حيات وحش فردي است كه برخلاف رئيس سازمان حفاظت محيط زيست معتقد است كه وضعيت پلنگ درايران نگران كننده است وبه خاطر نبود طعمه هاي وحشي،پلنگ ها به حيوانات اهلي حمله مي كنندودرنتيجه توسط مردم محلي كشته مي شوند.
اين همان ماجراي ازبين رفتن طعمه هاي حيات وحش است كه مدت هاست يوزپلنگ ايراني رانيز تهديدمي كند.اماانگاروضعيت ببر سيبري درايران از اوضاع پلنگ درروسيه نگران كننده است،چون دكتر بهرام كيابي،بوم شناس حيات وحش مي گويد كه چون زيستگاه ببر مازندران در دهه هاي اخير به كلي نابود شده وجز لكه هايي از آن باقي نمانده پس به احياي نسل اين حيوان درايران اميد زيادي نيست.
اما مهم اتفاقي است كه درسازمان محيط زيست مي افتدونتيجه آن بي اعتنايي به گفته هاي اين دست از كارشناسان وابراز اطمينان از احياي نسل اين دوحيوان است.البته دوستداران ومحيط زيست نيز به ماجراي احياي نسل اين حيوانات باديده اي اميدوار مي نگرند،اماآنهادراين فكرند كه اگر60 هكتار درنظر گرفته شوددرميانكاله براي زندگي اين 2 ببر كاملا مهيا وتجهيز نشود وبعداز گذشت مدتي از اقامت ببرها درآن،داستان كمبود طعمه،گرسنه ماندن حيوانات،حمله ببرهاي گرسنه به دامها،وحشتزده شدن روستاييان وتيراندازي به سوي ببرهاوپيداشدن سروكله شكارچيان غيرمجاز دوباره تكرارشود،آياآن وقت كسي مسووليت اين اتفاق هارا برعهده مي گيرد؟
تخريب محيط زيست به هر دليل وبه هر عنوان ،جبران ناپذير است.نظر اينجانب بانظر كارشناسان حيات وحش ومحيط زيست ودوستداران طبيعت همسو مي باشد.
زيستگاه ببركه اكثرا نيزارومنطقه جنگلي بوده تخريب و با بررسي هاي بعمل آمده بكلي نسل آن منقرض شده است. طرح في مابين ايران وروسيه مانند انتقال ونگهداري وحوش در باغ وحش بوده و روي رفتار وعادات و...وحوش اثرگذاشته وازبين خواهند رفت.بايستي در محيطي مانند پارك هاي ملي ومناطق حفاظت بطور طبيعي آزاد باشند، تا محيط زيست غير طبيعي روي عادات ورفتار آنها اثري نگذارد.درصورتيكه مانند گوزن زرد از نقطه اي در داخل كشور مثلا دشت ناز ساري به زيستگاه اصلي گوزن زرد ايراني ،يعني كرخه ودز صورت مي گرفت اميدي به احياي ببر آسيايي بود.وبه نظر من انتقال از كشور روسيه به ايران ،احياي ببر آسيايي غيرممكن است.
سرانجام:
روزجمعه مورخ ۳/۲/۱۳۸۹ ، (۲۳/۰۴/۲۰۱۰) باحضور رئيس سازمان حفاظت محيط زيست ومعاون رياست جمهوري آقاي محمد جواد محمدي زاده ،۲ قلاده ماده پلنگ ايراني با ۲ قلاده ببر سيبري نژاد ببر مازندران،نروماده (كه ماده ببر آبستن مي باشد) درمحل باغ وحش ارم بين ايران وروسيه جهت احياء معاوضه گرديد.
۲ قلاده ببر درباغ وحش ارم براي مدت يكماه نگهداري وسپس به منطقه ميانكاله ساري منتقل خواهد گرديد.
طبق اظهارات آقاي محمدي زاده تعداد ۸۰۰ الي ۷۰۰ قلاده پلنگ درايران موجود و ازاين بابت هيچگونه نگراني نيست.
آخرین زیستگاه ببر درمیانکاله ساری بوده است.به همین دلیل جهت حضور ونگهداری درآنجا مساحتی حدود ۶۰ هکتار پیش بینی شده است.تلاش براین است که پس از مدت ۷۰ سال مجددا ببر مازندران احیاء شود.
